برآورد هزینه اجرای عملیات پایدارسازی شیروانی و دیواره گود به روش نیلیلنگ و انکراژ

امروزه با توجه به افزایش روزافزون هزینه ها، تخمین بار مالی عملیات مختلف در پروژه های عمرانی از اهمیت دوچندانی برخوردار می باشد. از این رو، در مبحث حاضر، عوامل موثر بر هزینه اجرای عملیات پایدارسازی شیروانی و دیواره گود به روش نیلیلنگ و انکراژ به طور مختصر شرح داده شده است. عوامل مختلفی در قیمت نهایی هر متر مربع دیواره دخیل می باشند که در هنگام محاسبه بایستی مد نظر قرار گیرند. بطور کلی میتوان این عوامل را به دو بخش هزینه مصالح و دستمزد اجرای عملیات تقسیم نمود:

هزینه های مربوط به تهیه مصالح (نیلینگ و انکر)

عملیات پایدارسازی به روش نیلینگ به طور متداول در ایران و سایر نقاط دنیا با استفاده از میلگردهای آجدار فولادی با قطر 25 الی 32 میلیمتر به عنوان میخها و میلگرد ساده به قطر 8 الی 12 میلیمتر به عنوان مش فولادی انجام می گیرد. فواصل افقی و قائم میخها بطور معمول در حدود 1 الی 2 متر می باشد.

در انکراژ نیز از رشته های فولادی 3 الی 7 رشته ای استفاده می گردد و فواصل انکرها نیز مشابه نیل ها می باشد. ضمنا، در صورت خطرناک بودن گود (عمق گودبرداری زیاد، وجود بناهای قدیمی و بدون اسکلت در مجاورت گود و یا وجود خاک نامناسب در عمق)، معمولا از پروفیل های فولادی به عنوان المان تقویتی (سولجر) استفاده می گردد. این پروفیل ها بسته به وضعیت خطر گود در فواصل 3 تا 6 متری و با طول 5 تا 10 متری مورد استفاده قرار می گیرند. البته بایستی دقت گردد که مقادیر ذکر شده، مبنایی برای طراحی نمی باشند و تنها به مظور اطلاع خوانندگان گرامی ذکر شده اند.

بعلاوه، بتن پاششی یا شاتکریت نیز به عنوان نگهدارنده خاک پشت دیوار بر روی کل سطح پایدارسازی شده اعمال می گردد که معمولا ضخامتی در حدود 5 الی 15 سانتیمتر دارد. همچنین از نوارهای زهکش و لوله های پی وی سی در پشت مش بندی و شاتکریت به منظور زهکشی و جلوگیری از ایجاد فشار آب در پشت دیواره پایدارسازی شده استفاده می گردد. به جهت انتقال دوغاب در اطراف میخ یا مهار نیز از شلنگ های تزریق استفاده می شود که در انتها داخل گمانه باقی می مانند.

در شکل 1 تصویر یک دیواره گود پایدارسازی شده به روش ترکیبی نیلینگ و سولجر نشان داده شده است.

دیواره پایدارشده به روش نیلینگ

شکل 1: دیواره پایدارشده

هزینه های مربوط به دستمزد اجرای عملیات پایدارسازی

عملیات اجرایی پایدارسازی به روش نیلینگ شامل حفاری گود، نصب زهکش و زهکشی آب داخل گود (در صورت وجود)، حفاری محل نصب میخ (یا مهار)، نصب میخ (یا مهار)، مش بندی و پاشش شاتکریت می باشد. بنابراین هزینه های اجرایی نیز به عناوین مرتبط با این عملیات وابسته است. هزینه های مربوط به دستمزد اجرای عملیات نیلینگ و انکراژ شامل هزینه های تجهیز کارگاه، دستمزد نیروی کار، تجهیزات مصرفی و همینطور هزینه مربوط به عملیات با دستگاه های حفاری می باشد. هزینه واحد این بخش با توجه به موقعیت کارگاه،  مشخصات خاک، موقعیت آب زیرزمینی، حجم عملیات، شرایط کلی کار و سایر عوامل تعیین می گردد. همچنین عمق و قطر حفاری نیز در تعیین دشواری انجام عملیات و در نهایت هزینه عملیات موثر می باشند. بعلاوه، فاصله حمل ضایعات ناشی از حفاری نیز در پروژه های شمع درجا از اهمیت برخوردار می باشند و می توانند بر هزینه نهایی تاثیر گذار باشند.  مشخصات خاک نیز شامل ریزشی بودن گمانه (که منجر به استفاده از روش هایی نظیر راد خودحفار می شود) و سختی نسبی خاک (که معمولا بر اساس نتایج آزمایش نفوذ استاندارد (NSPT) تعیین می شود) می باشد که عمیقا بر هزینه های اجرایی تاثیر می گذارد. بنابراین هزینه دستمزد اجرای عملیات کاملا وابسته به شرایط پروژه بوده و پیشنهاد می گردد برای کسب اطلاع دقیقتر در این خصوص، با کارشناسان دفتر فنی مشورت گردد.

در ادامه جدولی با مشخصات مصالح و شرح عناوینی که بطور متداول در دستمزد اجرای عملیات پایدارسازی دیواره به روش نیلینگ در نظر گرفته می شود، ارائه شده است.  جدول زیر برای پایدارسازی یک مترمربع از یک دیواره گود به عمق 18 متر، داخل خاک سیمانیته شده با درصد کم و سطح آب زیرزمینی بالا تهیه شده است.

محاسبه قیمت نیلینگ
ردیفعنوانمشخصات کلی
1میلگرد طولی1 عدد میلگرد آجدار به قطر 32 میلیمتر و طول 12 متر
2میلگرد عرضیساده به قطر 10 میلیمتر، دو شبکه با فواصل افقی و قائم 10 سانتیمتر
3شاتکریتبه ضخامت 10 سانتیمتر با نسبت آب به سیمان 1 به 1
4گودبرداریبا استفاده از بیل مکانیکی
5انتقال ضایعات گودبرداری به محل تخلیه نخالهبا استفاده از کامیون های به حجم 6 مترمکعب
6حفاری محل نصب میخ (یا مهار)با استفاده از دستگاه حفاری دریل واگن یا سایر دستگاه های مشابه
7حفاری با استفاده از راد خودحفاردر صورت نیاز (معمولا به دلیل ریزشی بودن گمانه)
8نصب میخ (یا مهار) به همراه فاصله دهنده (اسپیسر) و شلنگ تزریق، بافتن مش فولادی و نصبدر محل تعبیه شده با کمک نیروی انسانی یا ماشین آلات
9تزریق دوغاب سیمان داخل محل نصب میخ (در صورت استفاده از انکر، تزریق پرفشار می باشد)با استفاده از ست تزریق
10پاشش شاتکریتبا استفاده از پمپ پرفشار
11نیروی انسانیاپراتور و تکنسین ماشین آلات حفاری
12تجهیز کارگاهحمل و تخلیه ماشین آلات و تجهیزات به محل پروژه و برچیدن آنها
13اسکان و غذاپرسنل کارگاهی
14سایر مصالح مصرفیسیم مفتول، سنگ برش، قطعات مصرفی ماشین آلات، تجهیزات ایمنی و …
15کسورات قانونیبیمه و مالیات

بایستی دقت نمود که عناوین مورد اشاره در جدول فوق، بر اساس اجرای متداول عملیات پایدارسازی به روش نیلینگ و انکراژ تهیه و تنظیم شده است و بدیهی ست که مشخصات نهایی طرح می تواند مطابق با نظر مشاور و یا کارفرما تغییر نماید و در نهایت منجر به تغییر در هزینه نهایی عملیات اجرایی گردد.